سودجویی در بازار برنج

اشکان دنیا آرای - ساری- خبرنگار:نشای شالی ها تقریبا تمام شده و شالیزارها چشم اندازی سبز به خود گرفته اند تا به مرور با گرمای خرداد و تابستان سبزینگی شالی ها به زردی و زمان برداشت خوشه های برنج برسد.

سودجویی در بازار برنج

اما هنوز این نشاها قد نکشیده اند که به رسم سال های اخیر، باز هم تحرکاتی در بازار برنج کشور ایجاد شده تا سود بیشتری نصیب بعضی سودجویان و بازرگانان برنج گردد. سال جاری افزایش قیمت برنج نیز به روال سال های گذشته و در فرایندی تقریبا همیشگی رخ داد، اما این بار نه مانند سال های گذشته بلکه با جهشی چشمگیر و تقریبا 100 درصدی در بازار که برای کشاورزان خستگی فصل کشت گذشته را زنده کرد و برای مصرف نمایندگان برنج هم شوکی عجیب در گرانی ها بود. در این میان سود به جیب واسطه ها و بازرگانان برنج رفت.

قیمت برنج در بازار کشور طی روزهای اخیر به کیلویی 25 هزار تومان هم رسید. برنجی که تا 2 ماه پیش در بازار با قیمت کیلویی 12 هزار تومان قابل تهیه بود، ناگهان در اردیبهشت به کیلویی 23 تا 25 هزار تومان رسید تا این محصول استراتژیک و پرمصرف در ایران از قافله گرانی ها عقب نماند. افزایش قیمت برنج پیش از فصل زراعی جدید معمولا هر سال به دلیل کم شدن برنج در انبارها رخ می دهد و سپس با برداشت محصول جدید و عرضه آن به بازار، قیمت ها دوباره به تعادل می رسد.

  • سیل شایعات

سال جاری شرایط متفاوت است. بعضی در بازار به پشتوانه این شایعه که سیل اخیر باعث شده زمین های کشاورزی زیادی از بین برود و سال جاری برنج کمی فراوری می گردد، برای سود بیشتر، محصولاتی که از فصل زراعی پیش در انبارها باقیمانده را با قیمتی بیشتر از معمول به بازار عرضه کردند تا هم سود بیشتری به جیب بزنند و هم شرایط را برای جولان برنج های وارداتی در بازار کشور فراهم نمایند.

بنا به اظهارات عزیز کریمی مدیر کل دفتر امور غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی، در حال حاضر حدود 700 هزار تن برنج مازاد در کشور وجود دارد و فراوری برنج در فصل زراعی جاری نیز طبق پیش بینی های این مجموعه احتمالا 20 درصد افزایش خواهد یافت. با این حساب گرانی برنج فراتر از حد انتظار و معمول توجیه و پشتوانه ای منطقی ندارد. ابراهیم قربان نژاد رئیس اداره برنج سازمان جهاد کشاورزی مازندران نیز معتقد است که گرانی برنج در این فصل معمولا اتفاق می افتد، اما سود این افزایش قیمت به جیب کشاورز نمی رود و تجار برنج و واسطه ها هستند که از این گرانی سود می برند.

  • دلایل گرانی

مدیرعامل مرکز بین المللی تجارت و سرانجامه صادرات برنج ایران هم چنین اعتقادی دارد. وی نیز افزایش قیمت برنج در این فصل از سال را عادی می داند و با بیان این که افزایش قیمت برنج در سرانجام فصل زراعی هر سال و پیش از برداشت محصول جدید امری معمول و مرسوم محسوب می گردد، معتقد است چند دلیل برای گرانی خارج از عرف برنج در هفته های اخیر وجود دارد. سید اسماعیل یزدان پناه در گفت وگو با خبرنگاران یکی از دلایل افزایش غیرعادی و چشمگیر قیمت برنج را کاهش ارزش پول ملی مطرح کرد و گفت: درست است که کاهش ارزش پول ملی ابتدا در دلار و فلزهای قیمتی خود را نشان می دهد، اما به مرور در قیمت محصولات هم بروز می یابد.

فعالان بازار هر محصولی به میزانی که ارزش پول ملی ما کم شد، می خواهند کاستی های مالی راستا فعالیتشان را با افزایش قیمت جبران نمایند. وی عامل دیگر در گرانی برنج را سودجویی بعضی واردنمایندگان و واسطه های بازار برنج دانست و توضیح داد: واردنمایندگانی که با ارز 4 هزار و 200 تومانی، به جای 800 هزار تن برنج مورد احتیاج، یک میلیون و 200 هزار تن برنج خارجی وارد کشور کردند، این روزها که زمان عرضه برنج های وارداتی به بازار مصرف برای متعادل شدن بازار است، عرضه را کاهش داده اند تا قیمت ها افزایش یابد و پس از آن با متشنج شدن وضعیت بازار برنج، باز هم برای واردات، ارز دولتی طلب نمایند. نتیجه این می گردد که برنج ذخیره شده وارداتی به جای این که اکنون به بازار تزریق گردد، با قیمتی گران تر در روزهایی که کشاورز محصول جدید را برداشت می نماید تا به بازار مصرف بدهد، عرضه می گردد و بازار برنج را تحت تاثیر قرار می دهد.

  • افزایش منطقی قیمت برنج

این مسئول درباره قیمت واقعی برنج در بازار گفت: نباید انتظار داشت کشاورز همچنان برنج را با قیمتی که زمان 4 هزار تومان بودن دلار می فروخت، بفروشد. یزدان پناه با بیان این که قیمت برنج باید در بازار واقعی گردد، بیان نمود: در عین حال که معتقدم افزایش قیمت برنج باید منطقی باشد، این موضوع نیز مهم است که افزایش منطقی قیمت در زمان عرضه برنج جدید رخ دهد، نه این که در بازه زمانی کوتاه اتفاقاتی توسط بعضی ها رقم بخورد و برنج به این شکل گران گردد. مدیرعامل مرکز بین المللی تجارت و سرانجامه صادرات برنج ایران افزایش قیمت برنج در این برهه از زمان به اندازه نرخ سود بانکی را معقول و منطقی مطرح کرد و اضافه کرد: بالا رفتن قیمت برنج در این فصل اگر در حد سود بانکی باشد منطقی است و باید هم همین باشد، زیرا نمی توان کل 2 میلیون و 200 هزار تن برنج فراوری شده در کشور را همان ابتدای فصل عرضه کرد.

نه امکان این کار وجود دارد و نه تقاضای این مقدار برنج در یک دوره کوتاه، بنابراین باید برنج در انبارها ذخیره گردد. یزدان پناه توضیح داد: دولت امکان ریالی و مکانی برای خریداری و ذخیره سازی تمام برنج ها را ندارد. بنابراین بعضی بازرگانان و کارخانه داران نسبت به خریداری برنج داخلی اقدام می نمایند و به مرور تا فصل آینده برنج را در اختیار بازار قرار می دهند. وی ادامه داد: این نگهداری بسته به مدت زمان هزینه هایی دارد که با افزایش قیمت در این فصل جبران می گردد. وقتی افزایش قیمت به اندازه سود بانکی باشد هم برای کشاورز فرقی ندارد که برنج را در انبار خودش نگه دارد یا بفروشد و پولش را در حساب سپرده قرار دهد. به این ترتیب هم کشاورز زیان نمی نماید و هم مصرف نماینده دچار مشکل نخواهد شد، اما اگر افزایش قیمت مانند هفته های اخیر خارج از عرف باشد، هم کشاورز تحت فشار روانی ناشی از ارزان فروختن برنج قرار می گیرد و هم مصرف نماینده با چالش روبرو می گردد.

  • توجه به بخش خصوصی فعال در عرصه برنج داخلی

این مسئول با بیان این که راه چاره مدیریت بازار برنج در شرایط کنونی برای پیشگیری از این سوءاستفاده ها، سپردن مدیریت بخشی از بازار برنج به ویژه برنج های وارداتی به مجموعه های معتمد مانند مرکز بین المللی تجارت و سرانجامه صادرات برنج ایران است، اظهار کرد: انتظار این است که دولت بخش خصوصی فعال در عرصه برنج داخلی را برای کنترل بازار برنج مانند بخش خصوصی که برنج خارجی وارد می نماید در تصمیم گیری ها وارد کند. بعضی تحرکات و اقدامات باید پیش بینی شوند. مجموعه هایی که در زمینه برنج داخلی فعالیت می نمایند می دانند که تحرکات چه زمانی و با چه شیوه هایی انجام می گردد و می توانند به دولت برای تنظیم و مدیریت بازار برنج یاری نمایند.

یزدان پناه با تاکید بر این که افزایش قیمت باید به گونه ای باشد که تفاوت قیمت به کشاورز برسد و مصرف نماینده نیز در مقابل برای تهیه برنج دچار مشکل نگردد، اضافه کرد: پیشنهاد ما به مصرف نمایندگان و خریداران برنج این است که تا زمان برداشت و عرضه برنج جدید به بازار، به اندازه احتیاجشان خرید انجام دهند، زیرا با ورود برنج جدید به بازار، قیمت متعادل خواهد شد. ضمن این که ماندگاری برنج جدید نیز بیشتر است.

  • فروکش کردن التهاب بازار

سید اسماعیل یزدان پناه مدیرعامل مرکز بین المللی تجارت و سرانجامه صادرات برنج ایران گفت: اکنون زمان ورود برنج های وارداتی ذخیره شده در انبارها به بازار مصرف است؛ چراکه این برنج ها با ارز دولتی وارد شدند و با قیمتی مناسب می توانند به بازار عرضه شوند. در این صورت التهاب موجود در بازار برنج نیز فروکش خواهد نمود. این برنج ها برای تامین احتیاج بازار در همین روزها وارد شده اند، نه زمانی که محصول جدید برداشت می گردد.

منبع: همشهری آنلاین

به "سودجویی در بازار برنج" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "سودجویی در بازار برنج"

نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید